Groepenkast 1-fase of 3-fase: wat is het verschil?

Wat is een fase?

Het elektriciteitsnet levert stroom over drie fasen. Bij een 1-fase aansluiting komt er een fase je huis binnen, met 230 volt. Bij een 3-fase aansluiting komen er drie binnen. Tussen twee fasen staat 400 volt, en elke fase kan afzonderlijk belast worden. Je hebt dus drie keer de capaciteit van een fase naast elkaar.

Hoe zie je wat je hebt?

• De hoofdschakelaar in de groepenkast. Een 2-polige schakelaar hoort bij 1-fase, een 4-polige bij 3-fase.
• De meter. Op een 3-fase meter staan L1, L2 en L3, of je ziet drie fasen in het display.
• De netbeheerder. In je online omgeving bij Enexis, Liander of Stedin staat de aansluitwaarde, bijvoorbeeld 3 x 25 A.

Wanneer heb je 3-fase nodig?

Tel het vermogen op van wat tegelijk kan draaien. Een inductiekookplaat vraagt tot ongeveer 7 kW, een warmtepomp 2 tot 4 kW en een laadpaal 3,7 tot 11 kW. Bij elkaar gaat dat ruim over de 9 kW van een 1 x 40 ampère aansluiting. Reken op 3-fase als je:

• een laadpaal van 11 kW wilt, of een laadpaal naast een inductiekookplaat;
• volledig elektrisch gaat verwarmen met een warmtepomp;
• veel zonnepanelen legt, grote omvormers worden meestal 3-fase aangesloten;
• een werkplaats hebt met machines op krachtstroom.

Wat kost verzwaren?

Verzwaren vraag je aan bij je netbeheerder. Je betaalt eenmalig voor het aanpassen van de aansluiting. De vaste maandelijkse netkosten zijn voor aansluitingen tot en met 3 x 25 ampère gelijk, dus van 1 x 40 naar 3 x 25 ampère gaat je vaste lasten niet omhoog. Daarboven wel. Daarnaast moet de groepenkast geschikt zijn voor 3-fase.

De groepenkast bij 3-fase

Een 3-fase groepenkast heeft een 4-polige hoofdschakelaar en een kamrail die de groepen over de drie fasen verdeelt. Gewone groepen blijven 230 volt en worden verdeeld over L1, L2 en L3, zodat geen fase overbelast raakt. Zware apparaten krijgen een groep over twee of drie fasen: een kookplaat vaak 2-fase, een laadpaal of krachtstroomaansluiting 3-fase.

Blijf je bij 1-fase, kies dan een 1-fase groepenkast met genoeg ruimte. Hoeveel groepen je nodig hebt lees je in hoeveel groepen heb ik nodig.

Direct verder

1-fase groepenkast samenstellen 3-fase groepenkast samenstellen

Veelgestelde vragen

Hoe weet ik of ik 1-fase of 3-fase heb?

Kijk naar de hoofdschakelaar in de groepenkast: een 2-polige schakelaar hoort bij 1-fase, een 4-polige bij 3-fase. De netbeheerder kan het ook vertellen.

Heb ik 3-fase nodig voor een inductiekookplaat?

Niet per se. Een inductiekookplaat werkt ook op 1-fase met twee groepen. Komen er ook een laadpaal of warmtepomp bij, dan is 3-fase verstandig.

Worden mijn vaste netkosten hoger met 3-fase?

Tot en met 3 x 25 ampère zijn de vaste netkosten gelijk aan die van een gewone 1-fase aansluiting. Voor het verzwaren betaal je wel eenmalig.

Kan ik een 1-fase groepenkast ombouwen naar 3-fase?

Meestal wordt de kast vervangen, omdat de hoofdschakelaar, kamrail en verdeling anders zijn. Dat laat je doen door een erkend installateur.