Kenniscentrum
Wisselschakelaar, serieschakelaar of kruisschakelaar: welke heb je nodig?
Het korte antwoord: wil je één lamp vanaf één plek schakelen, dan is een gewone (enkelpolige) schakelaar genoeg. Vanaf twee plekken, zoals onder en boven aan de trap, heb je twee wisselschakelaars nodig. Vanaf drie of meer plekken komt er per extra plek een kruisschakelaar tussen. Een serieschakelaar is iets anders: die schakelt twee lampen of lampgroepen apart vanaf één plek, met een dubbele wip.
Eerst dit. Deze pagina legt het verschil uit. Een schakelaar aansluiten of vervangen op 230 volt laat je doen door een vakman. Onze installateurs kunnen dat voor je doen, zie onderaan.
De vier naast elkaar
| Schakelaar | Wat | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Enkelpolig | Eén lamp of groep, vanaf één plek | Toilet, berging |
| Wisselschakelaar | Eén lamp, vanaf twee plekken (twee wisselschakelaars) | Trap, gang met twee deuren |
| Kruisschakelaar | Een extra plek tussen twee wisselschakelaars | Lange gang, overloop met drie deuren |
| Serieschakelaar | Twee lampen of groepen apart, vanaf één plek | Woonkamer met plafondlamp en spots |
Wissel of serie: het verschil
De twee worden vaak door elkaar gehaald. Een wisselschakelaar heeft één wip en schakelt één lamp; hij werkt samen met een tweede wisselschakelaar op een andere plek. Een serieschakelaar heeft twee wippen naast elkaar en schakelt twee verschillende lampen, op één plek. Wil je twee lampen vanaf twee plekken schakelen, dan heb je op beide plekken een dubbele wisselschakelaar nodig.
Hoeveel draden?
Tussen twee wisselschakelaars lopen twee draden, de zogenaamde wisseldraden. Daarom kun je een gewone schakelaar niet zomaar vervangen door een wisselschakelaar op een tweede plek: er moet een leiding bij. Laat dat beoordelen door een vakman.
Vanaf veel plekken: drukker en impulsrelais
Moet een lamp vanaf vier of meer plekken, dan wordt het met wissel- en kruisschakelaars veel draad. Handiger is dan een drukker op elke plek, die een impulsrelais in de groepenkast bedient: elke druk zet het licht aan of uit. In onze voorraad is bijvoorbeeld een pulsdrukker van Busch-Jaeger. Het impulsrelais zelf komt in de kast.
Inbouw of opbouw
- Inbouw: het basiselement gaat in een inbouwdoos, met een wip en afdekraam uit dezelfde serie; zie schakelmateriaal kiezen. Een wisselschakelaar kun je ook als enkelpolige schakelaar gebruiken.
- Opbouw: een complete schakelaar in een eigen behuizing, voor schuur, garage of kelder. In onze voorraad wisselschakelaars in opbouw van IP54.
Andere manieren van schakelen
Een dimmer, bewegingsmelder of tijdschakelaar in plaats van een gewone schakelaar kan ook; zie buitenlamp met bewegingsmelder en schakelklok of tijdrelais.
Wat we ervoor leveren
Inbouw
- Niko Base wisselschakelaar, wip/druk Installatieschakelaar 10 AArt.nr. 1000178519Niko Base wisselschakelaar, 10 A
- Niko Base kruisschakelaar, wip/druk Installatieschakelaar 10 AArt.nr. 1000178523Niko Base kruisschakelaar, 10 A
- Peha Wisselschakelaar, wip/druk Installatieschakelaar 10 AArt.nr. 1000191782Peha wisselschakelaar, 10 A
- Peha Serieschakelaar, wip/druk Installatieschakelaar 10 AArt.nr. 1000191783Peha serieschakelaar, 10 A
- Busch-Jaeger Wippen v serie wis/wis s-studiowit, 1785-84, 2CKA001751A2752Art.nr. 1000034429Busch-Jaeger tweedelige wip, wit
Opbouw
- Wisselschakelaar opbouw IP54 WTArt.nr. 1200669940Wisselschakelaar opbouw, IP54, wit
- Peha Wisselschakelaar, wip/druk Installatieschakelaar IP54Art.nr. 1000628680Peha wisselschakelaar opbouw, IP54, grijs
- Hager Berker W.1 wisselschakelaar Installatieschakelaar 10 AArt.nr. 1000631581Berker W.1 wisselschakelaar opbouw
Drukker
- Busch-Jaeger ABB Busch Jaeger 2020 US-205 2020 US-205 PULSDRUKKERArt.nr. 1000034192Busch-Jaeger pulsdrukker
Direct verder
Installatieschakelaars Schakelmateriaal kiezen
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een wisselschakelaar en een serieschakelaar?
Een wisselschakelaar schakelt één lamp vanaf twee plekken, samen met een tweede wisselschakelaar. Een serieschakelaar schakelt twee lampen apart vanaf één plek.
Wat is een kruisschakelaar?
Een schakelaar die tussen twee wisselschakelaars komt, zodat je een lamp vanaf een derde plek kunt schakelen.
Kan ik een wisselschakelaar als gewone schakelaar gebruiken?
Ja, een wisselschakelaar kan ook als enkelpolige schakelaar worden aangesloten.
Hoe schakel ik een lamp vanaf veel plekken?
Met een drukker op elke plek en een impulsrelais in de groepenkast. Dat scheelt veel draad.
Laat het aansluiten door onze installateurs
Een lamp vanaf twee plekken schakelen, een extra schakelaar bij de trap of een impulsschakeling? Onze installateurs leggen het aan. Vertel wat je wilt, dan krijg je een voorstel en een prijs. Hun klanten geven ze een 4,8 uit 5 (ruim 100 beoordelingen van klanten van onze installateurs).